سلطان محمد ميرزا قاجار
341
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
دار الخلافه حركت كرد . پنج شش روزه به ميانه آمديم . باز از همان راه متعارف روانه شديم . از مراغه به ميانه از مراغه الى ميانه همهجا كوهستان و پست و بلند [ و ] دره ماهور بسيارى است . محل زراعت ديم ، دهات و مزارع هم هست . جايى كه تعريفى داشته باشد [ 225 ب ] در اين راه ديده نشد . روز چهارم شهر رجب 1284 [ ه . ق ] از خرّمآباد قزوين عازم قم شدم . از خرمآباد به زينآباد از خرّمآباد « 33 » الى زينآباد « 34 » سه ساعت ، همهء راه هموار [ و ] محل زراعت ، دهات آباد [ و ] قناتها جارى است . وسط راه رودخانهاى است ، آب بسيار كمى دارد . از او مىگذرد . خود زينآباد ده معتبرى است . سكنهء زيادى دارد . خيرآباد از خرمآباد الى خيرآباد « 35 » و اطراف آنها همهء اين دهات از طايفهء قاجاريهء قزوين است ، و وقت زراعت اين صحرا گل بدى دارد . هواى آنجا مايل به سردى [ و ] خانههاى اكابرشان خوب است . ساير بسيار كثيف [ است ] . آراسنگ از زينآباد الى آراسنگ « 36 » هفت ساعت ، شش ساعت از راه جلگه و هموار ،
--> ( 33 ) . ده جزو دهستان دشتابى ، بخش بوئين شهرستان قزوين . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 1 ، ص 79 ) . ( 34 ) . ده جزو دهستان دشتابى ، بخش بوئين شهرستان قزوين . ( همان كتاب ، ص 107 ) . ( 35 ) . ده جزو دهستان افشاريهء ساوجبلاغ ، شهرستان كرج . ( همان كتاب ، ص 85 ) . ( 36 ) . آراسنج ، قصبهاى جزو دهستان زهرا ، بخش بوئين شهرستان قزوين ، 8 كيلومترى جنوب بوئين . ( همان كتاب ، ص 7 ) .